Sau nhiều năm gần như nắm quyền tuyệt đối tại FIFA, Chủ tịch Gianni Infantino đang đối mặt với thử thách chính trị lớn nhất kể từ khi nhậm chức năm 2016. Những tranh cãi xung quanh kế hoạch bán 20% cổ phần hoạt động thương mại của FIFA đã làm suy giảm đáng kể sự ủng hộ dành cho ông, khiến cuộc bầu cử chủ tịch FIFA năm 2027 trở nên rất khó đoán.
FIFA hiếm khi thay đổi Chủ tịch
Kể từ khi thành lập năm 1904, FIFA chỉ có 9 đời chủ tịch. Trong hơn nửa thế kỷ qua, quyền lực tập trung gần như tuyệt đối vào ba nhân vật: João Havelange, Sepp Blatter và Gianni Infantino.
Sau khi Sepp Blatter mất chức vì bê bối đạo đức và tham nhũng, FIFA tiến hành cải tổ sâu rộng vào năm 2016. Một trong những thay đổi quan trọng nhất là giới hạn Chủ tịch FIFA chỉ được giữ chức tối đa 12 năm (ba nhiệm kỳ).
Tuy nhiên, Infantino cho rằng nhiệm kỳ đầu tiên kéo dài ba năm của ông sau cuộc bầu cử năm 2016 không nên tính vào giới hạn này. Vì vậy, nếu thắng cử năm 2027, ông có thể tiếp tục lãnh đạo FIFA đến năm 2031, tức tổng cộng khoảng 15 năm cầm quyền.
Quy trình bầu cử Chủ tịch FIFA
FIFA tổ chức bầu cử chủ tịch bốn năm một lần, thường diễn ra sau kỳ World Cup nam.
Để trở thành ứng cử viên, một người phải:
- Có vai trò tích cực trong bóng đá ít nhất 2 trong 5 năm gần nhất.
- Vượt qua kiểm tra tư cách của FIFA.
- Nhận được sự đề cử của tối thiểu 5 Liên đoàn thành viên FIFA.
Đây là điều kiện quan trọng nhất. Mỗi Liên đoàn chỉ được đề cử một ứng viên duy nhất. Vì thế, việc các Liên đoàn như Anh hay Wales rút lại sự ủng hộ dành cho Infantino thời gian gần đây mang ý nghĩa chính trị khá lớn.
FIFA hiện có 211 liên đoàn thành viên và mỗi thành viên có giá trị lá phiếu như nhau. Điều này có nghĩa lá phiếu của Tây Ban Nha có trọng lượng tương đương Seychelles, còn Argentina cũng chỉ có một phiếu giống như Aruba.
Nếu chỉ có hai ứng cử viên, người chiến thắng cần giành quá bán, tức ít nhất 106 phiếu.
Nếu có từ ba ứng cử viên trở lên, vòng đầu tiên yêu cầu phải đạt đa số 2/3 số phiếu. Sau đó các vòng bỏ phiếu tiếp tục diễn ra cho đến khi tìm được người chiến thắng.
Vì sao Infantino từng gần như bất khả chiến bại?
Từ khi lên nắm quyền, Infantino xây dựng ảnh hưởng mạnh mẽ thông qua việc tăng nguồn hỗ trợ tài chính cho các liên đoàn nhỏ trên toàn thế giới.
Nhờ đó, hai cuộc tái cử năm 2019 và 2023 thậm chí không cần bỏ phiếu. Vì không có đối thủ cạnh tranh, các liên đoàn thành viên chỉ đơn giản đồng ý tái bổ nhiệm ông bằng hình thức “đồng thuận”.
Đó là dấu hiệu cho thấy vị thế cực kỳ vững chắc của Infantino trong nội bộ FIFA.
Điều gì đang thay đổi?
Cuộc khủng hoảng hiện nay xuất phát từ kế hoạch bán 20% cổ phần hoạt động khai thác thương mại và tổ chức sự kiện của FIFA cho một quỹ đầu tư, kế hoạch sau đó đã thất bại.
Sự việc này khiến nhiều lãnh đạo bóng đá mất niềm tin vào Infantino. UEFA là tổ chức lên tiếng mạnh mẽ nhất khi công khai chỉ trích cách điều hành của ông.
Không chỉ UEFA, hai liên đoàn khu vực lớn khác là AFC (châu Á, 46 thành viên) và Concacaf (Bắc Mỹ, Trung Mỹ và Caribe, 35 thành viên) cũng bày tỏ lo ngại về kế hoạch kể trên.
Trên lý thuyết, UEFA (55 phiếu), AFC (46 phiếu) và Concacaf (35 phiếu) cộng lại sở hữu tới 136 phiếu, vượt xa mức 106 phiếu cần thiết để đánh bại một ứng viên.
Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa họ sẽ bỏ phiếu như một khối thống nhất. Trong FIFA, bỏ phiếu được thực hiện bí mật và mỗi liên đoàn tự quyết định. Ví dụ Qatar, thành viên AFC, vẫn tiếp tục tuyên bố ủng hộ Infantino.
Lịch sử cũng cho thấy việc nhận được hậu thuẫn công khai không đồng nghĩa với chiến thắng. Năm 2016, Sheikh Salman từng được nhiều liên đoàn châu Á và châu Phi (ước tính hơn 100 thành viên) ủng hộ nhưng cuối cùng chỉ giành được 88 phiếu và thất bại trước Infantino.
Ai có thể thách thức Infantino?
Hiện chưa có ứng cử viên chính thức nào.
Tuy nhiên, Chủ tịch Concacaf Victor Montagliani được cho là đang nghiêm túc cân nhắc việc tham gia tranh cử. Nếu điều đó xảy ra, đây sẽ là lần đầu tiên sau hơn một thập kỷ Infantino phải đối mặt với một đối thủ thực sự.
Các ứng viên có thời hạn đến ngày 18/11/2026 để thu thập sự ủng hộ cần thiết và hoàn tất hồ sơ tranh cử.
Cuộc bầu cử năm 2027 sẽ diễn ra thế nào?
Theo kế hoạch hiện tại, cuộc bầu cử sẽ được tổ chức tại Morocco vào ngày 18/3/2027.
Địa điểm này được xem là có lợi cho Infantino, vì ông từ lâu nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ từ CAF, liên đoàn bóng đá châu Phi. FIFA trước đó cũng đã chọn Kigali, thủ đô Rwanda, làm nơi tổ chức cuộc bầu cử năm 2023, nơi Infantino tái đắc cử bằng hình thức đồng thuận.
Tuy nhiên, kế hoạch tổ chức cuộc bầu cử vào tháng Ba đang đối mặt với những nguy cơ thay đổi. Một cuộc họp khẩn cấp của Hội đồng FIFA có thể được triệu tập nếu xảy ra một trong hai trường hợp.
Thứ nhất, nếu đa số trong số 37 thành viên Hội đồng FIFA mất niềm tin vào khả năng lãnh đạo của Infantino.
Thứ hai, và có lẽ khả thi hơn, một Đại hội bất thường có thể được triệu tập nếu 1/5 số hiệp hội thành viên yêu cầu. Chỉ riêng UEFA đã có đủ số lượng thành viên để làm điều đó, điều có thể dẫn đến một cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm đối với Chủ tịch FIFA.
Chính một Đại hội bất thường đã đưa Infantino lên nắm quyền cách đây 10 năm. Liệu một Đại hội bất thường khác có thể là nguyên nhân khiến ông mất chức?
Những ngày và tuần tới sẽ quyết định diễn biến tiếp theo của câu chuyện này. Nhưng điều chắc chắn là cuộc bầu cử tiếp theo của FIFA không còn mang lại những bảo đảm gần như tuyệt đối cho Infantino như trước đây nữa.
